Strona główna

Sprawy bieżące

Więcej o nas

Prezentacje

druki

Kontakt

Janina Barbara Twaróg

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze
w Małopolsce Wschodniej w latach 1933-1950
(obecnie województwo Podkarpackie)

Polskie Towarzystwo Krajoznawcze - Oddział w Rzeszowie - 1948-1950

Z pamiętnika Stanisława Piątka (1891-1965)

... W pracy pozaszkolnej z młodzieżą zastosowałem ideę krajoznawczą tworząc Koła Krajoznawcze Młodzieży Szkolnej. ...Dla rodziców założyłem Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Stanisław Piątek przed II wojną światową uczył w Kościerzynie, a od 1946 r. był profesorem gimnazjalnym w Rzeszowie. Z jego inicjatywy, 25 kwietnia 1948 r. - przy okazji Zlotu Powiatowego Kół Krajoznawczych Młodzieży Szkolnej , na którym obecnych było ok. 400 osób, powstał Oddział PTK w Rzeszowie. Uczestnicy Zlotu - nauczyciele, uczniowie i ich rodzice oraz zaproszeni goście - podjęli rezolucję o następującej treści:

R e z o l u c j a

Zjazdu Powiatowego Kół Krajoznawczych M. S. w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 1948 r.

1. Okólnik Ministerstwa Oświaty z dnia 6 grudnia 1946 r., wznawiając po wojnie działalność "Kół Krajoznawczych Młodzieży Szkolnej", kładzie nacisk na poszerzenie przez nie nauki szkolnej poza podręcznik i na samodzielność prac młodzieży w kierunku poznawania kraju.

2. Okólnik Kuratorium O. S. Rzeszowskiego z dnia 25 lutego 1948 r. każe pojmować krajoznawstwo w szkole, jako planowane samokształcenie w zakresie języka i kultury ojczystej, przyrody, historii i geografii.

3. Śp. Aleksander Janowski nazywa ruch krajoznawczy ruchem filareckim czasów dzisiejszych.

(dalsze punkty Rezolucji dotyczą spraw organizacyjnych)

W chwili założenia Oddział liczył 49 członków - zachował się ich wykaz:

1. Barecki Józef
2. ks. Bąk Tadeusz
3. Bieganowski Teodor
4. Bochenek Stanisława
5. dr Codello Aleksander
6. Cyran Władysław
7. Dihm Stanisław
8. Dowbecka Maria
9. Dziubińska Maria
10. Goliński Lucjan
11. Jachimowski Józef
12. Jachimowski Stanisław
13. Jaksanowa Józefa
14. Jarosz Barbara
15. ks. dr Jałowy Józef
16. Kamiński Stanisław
17. Klemensiewicz Janina
18. Kostecki Stefan
19. Kluska Maria
20. Krzyżanowski Kazimierz
21. Lercel Helena
22. Lesiński Walerian
23. Łącz Tadeusz
24. Łopuszańska Henryka
25. Malec Helena
26. Mariański Stefan
27. Merunowicz Jerzy
28. Millaner Danuta
29. Mrowiec Jan
30. Penarowa Janina
31. Pelc Zofia
32. Piątek Stanisław
33. Powąska Antoni
34. Półchłopek Franciszek
35. Pytlowany Danuta
36. Radwański Teofil
37. Rybka Maria
38. Schultis Zbigniewa
39. Skupniewska Maria
40. Sokołowicz Leon
41. Stachowicz Janina
42. Świerzewicz Jan
43. Szczygieł Eleonora
44. Tylkówna Maria
45. Trześniowska Maria
46. Walawski Edward
47. Wachowski Bolesław
48. Wojnarowski Józef
49. Wojtynowa Antonina

Prezesem Oddziału został Stanisław Piątek, sekretarzem Franciszek Półchłopek, a skabnikiem Józef Barecki. W Biuletynie Zarządu Głównego PTK nr 3/18 (maj 1948 r.) odnotowano: ... W ten sposób mamy do zarejestrowania Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Rzeszowie, który, jako miasto wojewódzkie, był jedynym tego typu miastem, bez Oddziału PTK... W dniach 27-28 listopada 1948 r. odbył się w Warszawie Zjazd działaczy terenowych PTK, na którym, jako delegaci z Rzeszowa, byli: Stanisław Piątek, Franciszek Półchłopek i J. Warczak. Delegaci zobowiązali się do zorganizowania w miastach wojewódzkich Zarządów Okręgowych PTK, które byłyby koordynatorem działalności Oddziałów i Kół PTK w terenie. 20 lutego 1949 r. Walne Zebranie Oddziału poświęcono omówieniu działalności i wyborom nowych władz, bowiem część działaczy, ze Stanisławem Piątkiem, odeszła do Zarządu Okręgu PTK w Rzeszowie. Nowy Zarząd Oddziału tworzyli: prezes - Edward Walawski, v-prezes - Maria Tylkówna, sekretarz - Leon Sokołowicz, skarbnik - Józef Nowak, członkowie - Magdalena Penarowa, Tadeusz Mrowiec. Za najbliższe zadania Oddziału przyjęto organizowania nowych Kół Krajoznawczych Młodzieży Szkolnej (KKMS) w szkołach podstawowych (4), oraz średnich (2) na terenie Rzeszowa, słusznie uważając, że krajoznawstwo i turystyka pomagają w integracji nauczania różnych przedmiotów, organizują czas wolny młodzieży, wdrażają do nawyku wycieczkowania i poznawania kraju.

W dalszych latach działalności Oddział Rzeszowski wspierał pomocą organizacyjną zloty KKMS, współpracował z utworzonym w grudniu Okręgiem PTK w Rzeszowie, ze Zrzeszeniem KKMS powstałym 9 kwietnia 1949 r, oraz z Sekcją Okręgową Opiekunów KKMS. Na podstawie zachowanych materiałów dotyczących współpracy, zaledwie w ciągu dwóch lat do powstania Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK), zrobiono wspólnie bardzo wiele i słusznie Stanisław Piątek napisał w swoim Pamiętniku, że ...PTK było jedynym propagatorem krajoznawstwa i turystyki w pierwszych latach powojennych w województwie rzeszowskim. Organizowało również, obok Orbisu, wiele wycieczek masowych dla zakładów pracy (z opracowania w/w Pamiętnika przez Annę Leszczyńską)

Czytaj dalej...


Sprawdź nasz XHTML 1.0!
Strona Komisji Historii i Tradycji Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
© Wszelkie prawa zastrzeżone.