Strona główna

Sprawy bieżące

Więcej o nas

Prezentacje

druki

Kontakt

Janina Barbara i Zbigniew Twarogowie

Początki krajoznawstwa
na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Schroniska PTK w Ojcowie

Zadaniem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego było m. in. tworzenie oddziałów w terenie i zakładanie schronisk (ryc. 23, 25-27). W 1911 r. postał Oddział PTK w Olkuszu, mający duże zasługi w propagowaniu uroków Jury. Istotnym zadaniem, bardzo prężnie działającego, powstałego Oddziału w Olkluszu, było utworzenie schroniska w Dolinie Ojcowskiej. Komitet organizacyjny zebrał na ten cel 200 rb. W 1913 r. wynajęto willę p. Konwalenki, zw. "Pod Kometą" (ryc. 23), u wylotu Doliny Sąspowskiej, która miała 6 pokoi, mogących pomieścić 41 osób, na 16 łóżkach i 25 na siennikach. Ceny były zróżnicowane, od 45 kopiejek dla nie członków, do 15 kop. dla wycieczek szkolnych. W wyposażeniu schroniska uczestniczyły ówczesne zakłady pracy m.in. z Olkusza, Żyrardowa, Ozorkowa, Zawiercia.

rycina
Ryc. 23. Schronisko PTK w willi "Pod Kometą" u wylotu Doliny Sąspowskiej. Ze zbiorów archiwalnych OPN

Otwarcie schroniska spowodowało większą dbałość właścicieli prywatnych willi o ich schludność, a nawet obniżyło ceny wynajmowanych mieszkań. Niektóre wille, szczególnie atrakcyjnie położone, zawsze miały gości, np. "Polska Szwaycarya" (Koziarnia) z dojściem przez malowniczy taras skalny, tunelem z kamiennymi schodkami do słonecznej willi z malowniczym widokiem na Dolinę Sąspowską i grotę "Koziarnia" (ryc. 24).

rycina
Ryc. 24. "Polska Szwaycarya" (Koziarnia) w Dolinie Sąspowskiej. Ze zbiorów archiwalnych OPN

Schronisko "Pod Kometą" cieszyło się stałą frekwencją, lecz wybuch pierwszej wojny światowej zahamował ruch wycieczkowy, a wyposażenie schroniska uległo rozproszeniu. Informacja z 1923 r. podaje, że ówczesny właściciel, mimo umowy z PTK, nie dotrzymywał wcześniej uzgodnionych warunków.

W 1930 r. Oddział PTK w Krakowie uruchomił Dom Wycieczkowy w willi "Reduta" w pobliżu Bramy Krakowskiej (ryc. 25), które czynne było również w sezonie zimowym dla oglądania doliny o tej porze roku oraz ...użycia sportu narciarskiego i saneczkowego... Dom miał sypialnię dla wycieczek szkolnych oraz pojedyncze pokoje. Cennik za noclegi był wówczas zróżnicowany, tj. od 1,80 zł dla nie członków do 0,50 zł dla młodzieży szkolnej, zaś całodzienne utrzymanie, wraz z noclegiem kosztowało 5,50 zł; dla wycieczek szkolnych za trzy posiłki liczono 3,10 zł.

rycina
Ryc. 25. Schronisko PTK w willi "Reduta" w pobliżu Krakowskiej Bramy. Ze zbiorów archiwalnych OPN

W latach 1937-1938 z noclegów w Domu Wycieczkowym korzystało od 1280 do 1870 osób. Wycieczki przybywały z Wilna, Warszawy, Łodzi, Poznania, Katowic, Płocka i Krakowa. Noclegi należało zamawiać w Oddziale PTK w Krakowie. W 1935 r. Oddział PTK w Krakowie otworzył schronisko w willi "Pod Kazimierzem" (ryc. 26) z 30 miejscami noclegowymi - skorzystało z nich 1516 osób. Na początku drugiej wojny światowej schronisko to zostało rozgrabione. W schronisku "Pod Kometą" założona została księga "Pamiętnik Wycieczkowy", dokumentujący ruch wycieczkowy w dolinie. Były wycieczki nie tylko z Polski, także goście z Ameryki, Estonii, Francji. Warto przytoczyć niektóre wpisy:

...Komu zbrzydnie miasto, kino, radjowrzaski,
Nauka, kurierek, Marszałek, Posłowie,
Niech biegnie wziąwszy placki, koce, laski...

Autorka notatki dodała od siebie:
...Aby odpocząć w uroczym Ojcowie...

Wpis w "Pamiętniku..." jakże aktualny i dzisiaj!

rycina
Ryc. 26. Schronisko PTK w willi "Hotel Pod Kazimierzem" w Ojcowie. Ze zbiorów archiwalnych OPN
rycina
Ryc. 27. Ogłoszenia reklamowe schronisk PTK w Ojcowie - w willi "Reduta" (u góry), Orli Lot, 1930) oraz w "Hotelu Pod Kazimierzem" (na dole), Orli Lot, 1935, nr 4, s. 63)

Ciąg dalszy...


Sprawdź nasz XHTML 1.0!
Strona Komisji Historii i Tradycji Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
© Wszelkie prawa zastrzeżone.