Strona główna

Sprawy bieżące

Więcej o nas

Prezentacje

druki

Kontakt

Janina Barbara i Zbigniew Twarogowie

Początki krajoznawstwa
na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Przewodnicy

Najdłuższą tradycje ma przewodnictwo w Ojcowie. Tamtejsze groty przyciągały ciekawych podziemnego świata, po którym przecież nie można się było poruszać bez pomocy mieszkańców doliny. Znana była rodzina Ferdków - dziadek, ojciec, a następnie syn, wykazywali dużą umiejętność w przybliżaniu uroków ojcowskiego krajobrazu. Antoni Ferdek w latach 60. XIX w. został zatrudniony przez administrację uzdrowiska w Ojcowie do oprowadzania kuracjuszy. Przewodnik, Mikołaj Dulewicz, miał opinię zręcznego i pilnego przewodnika, o czym świadczy zapis w jego wspomnianej już Księdze Pamiątkowej (ryc. 19). "Nieocenionym towarzyszem" przy zwiedzaniu jaskiń, w których niejednokrotnie trzeba było nawet pełzać, był Kopczyński [Kopciński], dzięki któremu znaleziono czaszkę niedźwiedzia jaskiniowego. Antoni Konwalenko, oprowadzający zawsze gości w krakowskiej rogatywce, białej sukmanie z wyłogami, nosił później także blachę przewodnicką.

Od 1936 r. przewodnicy ojcowscy mieli swój statut (ryc. 21), zatwierdzony przez Komisję Klimatyczną, który określał warunki, jakie musiał spełniać kandydat na przewodnika; pochodzenie, wiek, strój; obowiązywał egzamin ze znajomości przyrody i historii Ojcowa.

rycina
Ryc. 21. Fragment statutu przewodników ojcowskich z 1936 r. Ze zbiorów Muzeum Regionalnego PTTK w Ojcowie

W statucie wymieniono przywileje; wg jednego z nich przewodnicy: Antoni Konwalenko (ryc. 22), Mikołaj Dulewicz, Władysław Filipowski1, Franciszek Kopciński, Leon Pabisek i Jakub Smoliński, jako najstarsi stażem, mogą być zwolnieni z egzaminu. Każdy przewodnik miał oznakę przewodnicką (tzw. "blachę") i legitymację ważną przez rok. W czasie drugiej wojny zamarł ruch wycieczkowy. Od 1946 r. przewodnicy podlegali Nadleśnictwu Państwowemu w Ojcowie, a później znaleźli się w strukturach PTTK.

rycina
Ryc. 22. Antoni Konwalenko (1880-1962), przewodnik ojcowski i dr Wiktor Medwecki (1893-1992), zasłużony działacz PTTK. Fot. K. Sekuła (1909-1963). Ze zbiorów rodzinnych Jadwigi i Pawła Bosaków

Ciąg dalszy...

1 Fładysław Filipowski - najstarszy przewodnik po Ojcowie, pracownik Ojcowskiego Parku Narodowego w latach 1956-1970, zmarł 26 sierpnia 2004 r. w wieku 99 lat [red.].


Sprawdź nasz XHTML 1.0!
Strona Komisji Historii i Tradycji Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
© Wszelkie prawa zastrzeżone.